De nieuwe wereld van e-health (blog)

761
e-health

In mijn vorige blog voor SmartCity.nl heb ik digitale hulpmiddelen op het gebied van mobiliteit en veiligheid behandeld. Deze keer is de gezondheidszorg aan de beurt. Ik baseer me daarbij opnieuw naar een zeer recent rapport van McKinsey Global Institute (juni 2018), getiteld Smart Cities: Digital solutions for a more livable future[1]

De gezondheidszorg is de laatste decennia wereldwijd wezenlijk verbeterd, wat blijkt uit de scherpe daling van kindersterkte en de verlenging van de levensverwachting (aantal gezonde jaren). Dit gaat samen met een eveneens wereldwijd merkbare toename van de kosten van de gezondheidszorg. Op zoek naar middelen om de groei van de uitgaven voor gezondheidszorg af te remmen wordt vaak de inzet van digitale hulpmiddelen genoemd. Overigens zal de ontwikkeling en de inzet van dit type hulpmiddelen in eerste instantie tot een verdere groei van de uitgaven leiden.

Het zijn vooral ziekenhuizen die de mogelijkheden van eHealth onderzoeken, maar de toepassing ervan strekt zich ook uit naar vormen van hulpverlening waarbij gemeenten een belangrijke rol spelen, zoals buurtzorg.

Het overzicht van reeds bestaande digitale hulpmiddelen op het gebied van de zorg – kortheidshalve eHealth genoemd – uit het voornoemde rapport geeft een beeld van de mogelijkheden op dit gebied.


[1]https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/capital%20projects%20and%20infrastructure/our%20insights/smart%20cities%20digital%20solutions%20for%20a%20more%20livable%20future/mgi-smart-cities-full-report.ashx

Healthcare  Data-based public health interventions for maternal and child health: The use of analytics to direct highly targeted health interventions for at-risk populations (in this case, identifying expectant and new mothers to drive educational campaigns about pre- and post-natal care).  

Data-based public health interventions for sanitation and hygiene: The use of analytics to direct highly targeted interventions, such as understanding where to increase rainfall absorption capacity or collecting crowdsourced data on gaps in sanitation systems. 

First aid alerts: Technologies that alert bystanders trained in CPR so that cardiac arrest victims receive prompt and critical care. 

Infectious disease surveillance: Data collection, analysis, and response to prevent spread of infectious and epidemic diseases. Includes awareness and vaccine campaigns (for example, for HIV / AIDS).  

Integrated patient flow management systems: Real-time hardware and software solutions that provide visibility into where patients are in the system to improve hospital operations and coordinate utilization on a city or multiple-facility level.  

Lifestyle wearables: Wearable devices that collect data on lifestyle and activity metrics and inform the wearer; may promote exercise or other aspects of a healthy lifestyle.  

Online care search and scheduling: Tools that assist in selecting payors and providers with financial and clinical transparency. Real-time air quality information: Sensors to detect and monitor the presence of air pollution (outdoor, indoor, or both) in real time. Individuals can view the information online or on a personal device and choose to modify their behavior accordingly.  

Remote patient monitoring: The collection and transmission of patient data for analysis and intervention by a health-care provider in another location (for example, monitoring vitals or blood glucose readings). Includes medication adherence technologies that assist patients in taking medications as recommended by their healthcare provider. 
 
Telemedicine: Virtual patient and physician interaction through audiovisual technology.  Bron: McKinsey Global Institute Smart Cities: Digital solutions for a more livable future(juni 2018)

McKinsey heeft onderzocht in hoeverre elk van deze maatregelen bijdraagt aan de verlenging van de levensduur, in het bijzonder het aantal ‘gezonde jaren’.  Die bijdrage is vooral in ontwikkelende landen aanzienlijk; in westerse landen waar de levensverwachting al hoog is, wordt het streven naar de invoering van eHealth vooral ingegeven door redenen van gemak voor de patiënt en verlaging van de kosten.

Ook hier moet worden benadrukt dat een betere gezondheid niet bij de gezondheidszorg begint, maar bij de politiek. Steden brengen verhoogde gezondheidsrisico’s mee als gevolg van water- en luchtkwaliteit, geluidshinder, besmetting en uitbraken van overdraagbare ziekten. De gezondheidszorg voor het rijkere deel van de bevolking is in grote delen van de wereld aanzienlijk beter geregeld dan die voor het armere deel. Tegelijkertijd zijn gezondheidsrisico’s gerelateerd aan slechte voeding (obesitas), drugs- en alcoholmisbruik aanzienlijk groter bij het armere deel van de bevolking.

Vooral monitoren van patiënten op afstand (thuis) zal de komende jaren – vooral in de westerse landen – tot aanzienlijke veranderingen in de gezondheidszorg gaan leiden. Digitale observatiemiddelen worden daarbij aan of in de patiënt bevestigd en op een centraal punt gemonitord. Artsen kunnen daardoor vrijwel onmiddellijk in actie komen, door de patiënt op afstand adviezen te geven of middelen voor te schrijven. 

Door gegevens te analyseren van voorkomende ziektegevallen kunnen gezondheidsdiensten groepen mensen met verhoogde risicoprofielen en doelinterventies identificeren. Vaak zijn kleine groepen verantwoordelijk voor een groot deel van bepaalde aandoeningen. Patiënten voor wie dat nuttig is kunnen tijdig alerts ontvangen met betrekking tot vaccinaties, sanitaire voorzieningen en de naleving van bepaalde therapieën of het gebruik van bepaalde apparaten. Sensoren bevestigd aan bijvoorbeeld inhalatoren van astmapatiënten kunnen controleren of er een goed gebruik van wordt gemaakt.

Op verschillende plaatsen in Nederland hebben huisartsen al een begin gemaakt met telegeneeskunde: Consulten op afstand, al dan niet samen met eenvoudige testapparatuur voor huisgebruik. De onderstaande animatie toont hoe een digitaal consult van een arts kan verlopen

Steden in de Verenigde Staten en Canada lopen voorop bij de implementatie van eHealth (Smart Cities, pagina 86). In Yinchuan, een vanuit het niets gebouwde ‘smart city’ in China zijn verschillende digitale technieken gerealiseerd. Veel Europese steden beschikken over sensoren om de luchtkwaliteit te meten en de aanwezigheid van infectiehaarden vast te stellen. Maar verder blijkt uit onderstaand overzicht dat de meeste vormen van eHealth in een experimenteel stadium verkeren.

Een van de grootste problemen dat op de loer ligt, is dat gezonde personen op een obsessionele manier gegevens over hun gezondheid gaan volgen en bij de minste of geringste aanleiding een arts consulteren, al dan niet digitaal. Elke simpele verkoudheid wordt dan het mogelijke begin van een longontsteking. Zo kunnen we er een groot aantal zelfverklaarde zieken bij krijgen.  

Deze blog is exclusief geschreven door Herman van den Bosch voor Smartcity.nl