Slimme mobiliteit is minder mobiliteit

300
Slimme Mobiliteit

Het afgelopen decennium zijn er vele tientallen applicaties ontwikkeld in het kader van ‘smart cities’ met de bedoeling het leven van burgers te vergemakkelijken. Gemeenten, in het bijzonder ook kleinere, hoeven zich niets aan te trekken van de marketinghype rond smart cities om deze applicaties een plaats te geven in hun eigen beleid. In deze en de twee volgende blogposts ga ik dieper in op digitale hulpmiddelen ten behoeve van achtereenvolgens mobiliteit, veiligheid en gezondheidszorg. Ik baseer me daarbij mede op een zeer recent rapport van McKinsey Global Institute, getiteldSmart Cities: Digital solutions for a more livable future[1].

Mobiliteit is wereldwijd het belangrijkste toepassingsveld voor digitale hulpmiddelen. De onderstaande lijst – overgenomen uit de appendix van het voornoemde rapport – somt een aantal daarvan op.

Mobility  Autonomous vehicles: Vehicles outfitted with sensors and software to operate themselves; full self-driving capability (level 4) is achieved when human intervention is not expected to take control at any point.  
Bike sharing: Public-use bicycles, either in docking hubs or free-floating, to provide an alternative to driving, public transit, and private bike ownerships. This option can bridge the first-mile / last-mile segment when public transit does not take a commuter from door to door.  
Car sharing: Access to short-term car use without full ownership; can be round-trip (station-based), one-way (free-floating), peer-to-peer, or fractional.  
Congestion pricing: Fees for private car usage in certain areas, during times of peak demand, or both. 
Demand-based micro-transit: Ride-sharing services with fixed routes, fixed stops, or both, often supplementing existing public transit routes. Algorithms use historical demand to determine routes, vehicle size, and trip frequency. May include options to reserve seats. 
Digital public transit payment: Digital and touchless payment systems in public transportation that allow for prepayment and faster boarding. Includes smart cards and mobile payments. 
E-hailing (private and pooled): Real-time ordering of point-to-point transportation through a mobile device. Pooled e-hailing involves matching separately called rides with compatible routes dynamically to increase vehicle utilization (that is, local optimization of real-time demand). 
Integrated multimodal information: Real-time information about price, time, and availability of transportation options across many modes.  Intelligent traffic signals: Improvement of overall traffic flow through dynamic optimization of traffic lights and speed limits, leading to higher average speeds on roads and less frequent stop-and-go conditions. Includes traffic light preemption technology, which gives priority to emergency vehicles, public buses, or both.  
Parcel load pooling: Online matching of demand for deliveries with the available supply of trucking capacity. By maximizing vehicle utilization, fewer trucks make a greater number of deliveries.
 Predictive maintenance of transportation infrastructure: Sensor-based monitoring of the condition of public transit and related infrastructure (such as rails, roads, and bridges) so that predictive maintenance can be performed before breakdowns and disruptions occur.  
Real-time public transit information: Real-time information about arrival and departure times for public transportation modes, including informal bus systems.  
Real-time road navigation: Real-time navigation tools for choosing driving routes, with alerts for construction, detours, congestion, and accidents. Largely applies to those driving alone or in a car pool.  
Smart parcel lockers: On-site drop boxes at locations where people can pick up packages using individual access codes sent to their mobile devices.  
Smart parking: Systems that guide drivers directly to available spaces; can also influence demand through variable fees. 

Bron: McKinsey Global Institute: Smart Cities: Digital solutions for a more livable future (juni 2018)

Wereldwijd besteedt de meerderheid van alle werknemers een tot drie uur per dag aan woon-werkverkeer. Uit diverse studies is gebleken dat de duur van deze dagelijkse verplaatsing evenredig afbreuk doet aan iemands geluksgevoel en lichamelijke conditie, de bloeddruk verhoogt en een voedingsbodem is voor een aantal ziekten. Daarentegen levert vermindering van de reistijd een substantiële bijdrage aan het welzijn. Hiervoor is echter veel meer nodig dan de voornoemde maatregelen. Lange reistijden zijn immers het gevolg van beleid dat al minstens 50 jaar gericht is op functionele differentiatie van het grondgebruik. Een kentering is overal ingezet, maar zal zeker op korte termijn niet leiden tot een drastische daling van de gemiddelde reistijd. Maatregelen als telewerken zijn daarom eveneens onmisbaar.

De maatregelen in het bovenstaande overzicht dragen in het algemeen niet bij aan een radicale verkorting van de reistijd, maar maken deze wel aangenamer.

Voor wat het openbaar vervoer betreft gaat het vooral om de beschikbaarheid van zitplaatsen, betrouwbaarheid en dynamische just-in-time informatievoorziening en goede voorzieningen op het gebied van voor- en natransport. Op al deze gebieden neemt Nederland inmiddels een voortrekkersrol in.

Voor velen is het gebruik van de auto nog favoriet, maar de onvermijdelijke files dingen daar stevig op af. De enorme opmars van ‘e-hailing’ (Uber, Didi, Lyft en Ola) draagt in steden substantieel bij aan het terugdringen van het gebruik van de eigen auto. Files worden er echter niet door voorkomen, zo lang het verkeer zich binnen korte perioden van de dag concentreert. Afgezien van gebruik van het openbaar vervoer, is de enige oplossing dan carpooling (‘pooled e-hailing’), wat in de toekomst dankzij autonome voertuigen een stuk makkelijker zal zijn. Ook effectief is rekeningrijden, maar dit pakt alleen de symptomen van het probleem aan.

Autonome voertuigen die meer reizigers tegelijkertijd meenemen en naar de gewenste bestemming brengen, gaan een belangrijke bijdrage leveren aan de oplossing van het mobiliteitsvraagstuk. Onderstaande video toont hoe dat dit al werkelijkheid begint te worden.

In afwachting van een wezenlijke verandering van ons mobiliteitspatroon is er voor het autoverkeer nog winst te behalen uit verbeterde ‘real time’ navigatie die dankzij kunstmatige intelligentie in geval van files het verkeer verdeelt over alternatieve routes en deze voortdurend aanpast aan veranderende omstandigheden. Deze vormen van navigatie zijn ook in staat om auto’s op verzoek naar een voor hen gereserveerde parkeerplaatsen te verwijzen.

McKinsey heeft onderzoek gedaan naar de mate waarin de maatregelen die in het bovenstaande staan vermeld reeds in een 50-tal grote steden worden toegepast. Onderstaande figuur toont het resultaat van dit onderzoek (Smart Cities, page 83). Het zijn op dit moment vooral grote steden in Azië die vooroplopen, gevolgd door de Verenigde Staten, Canada en Europa.

Het verkeer heeft ons op een gigantische wijze in de klem genomen. We er zo aan gewend geraakt dat we bijna niet meer zien hoe het leven in de stad erdoor wordt beïnvloed, wat de schadelijke gevolgen voor onze gezondheid zijn en hoe (snel)wegen de kwaliteit van de omgeving hebben bedorven. Het is te hopen dat de mogelijkheid van autonoom verkeer en vervoer te baat genomen zal worden om de rol van mobiliteit in ons leven grondig te heroverwegen en te veranderen.

Deze blog is exclusief geschreven door Herman van den Bosch voor Smartcity.nl

[1]https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/capital%20projects%20and%20infrastructure/our%20insights/smart%20cities%20digital%20solutions%20for%20a%20more%20livable%20future/mgi-smart-cities-full-report.ashx